မိုးကုတ်အရေး၊ မဟာဗျူဟာအဟနှင့် ပြည်သူ့တော်လှန်ရေး၏ အကျပ်အတည်း

သတင်းအတွေး - ဒီဇင်ဘာ ၁၊ ၂၀၂၅  

မန္တလေးတိုင်း၊ မိုးကုတ်မြို့သို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသည်။ ဤသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခြင်းမှာ သာမန်စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတခု မဟုတ်ဘဲ၊ ပြည်ပဖိအား (တရုတ်)၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (TNLA) နှင့် ဒေသခံတော်လှန်ရေးအင်အားစု (PDF) တို့ကြားမှ ရှုပ်ထွေးပွေလီလှသော "သုံးပွင့်ဆိုင် အာဏာကစားပွဲ" (Triangular Power Game) ၏ ရလဒ် ဖြစ်သည်။ ကျောက်မျက်ရတနာ ပေါကြွယ်ဝသောကြောင့် မိုးကုတ်မြို့သည် စစ်ရေးဗျူဟာအရသာမက၊ နိုင်ငံရေးစီးပွားရေး (Political Economy) အရပါ အရေးပါနေသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဤအပြောင်းအလဲသည် နက်နဲသော နိုင်ငံရေးအဓိပ္ပာယ်များ ဆောင်လျက်ရှိ၏။

တရုတ်၏ "Pax Sinica" နှင့် အချုပ်အခြာအာဏာ၏ ကန့်သတ်ချက်များ
တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် TNLA က မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်ကို ပြန်လည်အပ်နှံလိုက်ရခြင်းသည် မြန်မာ့ပဋိပက္ခတွင် ပြည်ပသြဇာလွှမ်းမိုးမှု (External Hegemony) မည်မျှကြီးမားကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ကိုလိုနီခေတ်လွန် နိုင်ငံရေးသီအိုရီရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ဤအခြေအနေကို "မျက်နှာဖုံးစွပ် အချုပ်အခြာအာဏာ" (Masked Sovereignty) ဟု ဆိုနိုင်သည်။ စစ်ကောင်စီသည် မိမိ၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်ဖြင့် နယ်မြေပြန်လည်ရရှိခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ တရုတ်၏ "သံတမန်ရေး ဖိအား" ကို အမှီပြုခဲ့ရခြင်း ဖြစ်၏။ ဤအဖြစ်အပျက်က စစ်တပ်၏ တရားဝင်မှု (Legitimacy) နှင့် စွမ်းရည် (Capacity) ကျဆင်းနေမှုကို ထင်ရှားစေသကဲ့သို့၊ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် "ဘုရင်ရွေးသည့်မင်းဆရာ" (Kingmaker) သဖွယ် ပြုမူနေကြောင်းကိုလည်း သက်သေပြလိုက်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးနှင့် တော်လှန်ရေး၏ ဝိရောဓိ
အစောပိုင်းတွင် မန္တလေး PDF နှင့် မိုးကုတ်ဗျူဟာအဖွဲ့များက မြို့ကို ကာကွယ်မည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ဆုတ်ခွာပေးလိုက်ရခြင်းသည် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများကြားရှိ "မဟာဗျူဟာ ကွာဟခွာထုတ်ချက်" (Strategic Divergence) ကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။ TNLA သည် မိမိ၏ ရေရှည်အကျိုးစီးပွားနှင့် တရုတ်၏ ဖိအားကို မျှခြေညှိရန် နယ်မြေအချို့ကို စွန့်လွှတ်ရသည့် "Realpolitik" (လက်တွေ့ကျသော နိုင်ငံရေး) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပုံပေါ်သည်။ သို့သော် ဤလုပ်ရပ်သည် မြေပြင်ရှိ မဟာမိတ် PDF များအကြား ယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပေသည်။ ထို့အပြင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ (EAOs) နှင့် NUG/PDF တို့ကြား ဆက်ဆံရေးတွင် "အကျိုးစီးပွား ပဋိပက္ခ" (Conflict of Interest) ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သတိပေးလိုက်သကဲ့သို့လည်း ဖြစ်နေပါသည်။

မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့ဘဝ
TNLA က လုံခြုံရေးယူပေးပြီး စစ်တပ်ပြန်ဝင်လာသည့် အခြေအနေသည် ဆန်းပြားသော "ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ရေး" (Co-administration) သို့မဟုတ် "အာဏာလွှဲပြောင်းခြင်း ပြဇာတ်" တခုသဖွယ် ဖြစ်နေသည်။ စစ်ကားများ မြို့ထဲဝင်ရောက်လာခြင်းသည် ဒေသခံပြည်သူများအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခြိမ်းခြောက်မှု (Psychological Warfare) ဖြစ်စေသည်။ မြို့ခံများနှင့် တော်လှန်ရေးသမားများအဖို့၊ မိမိတို့ တိုက်ပွဲဝင်သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့ကို စစ်ရေးအရ ရှုံးနိမ့်၍မဟုတ်ဘဲ "နိုင်ငံရေး ကစားပွဲ" အရ လက်လွှတ်လိုက်ရခြင်းသည် ခါးသီးသော အတွေ့အကြုံတရပ်ဖြစ်၏။ 

 

မိုးကုတ်ဖြစ်စဉ်မှာ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေး၌ စစ်ရေးအောင်ပွဲတခုတည်းဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ၊ ပထဝီနိုင်ငံရေးနှင့် မဟာမိတ်နိုင်ငံရေး၏ အရေးပါမှုကို ထင်ရှားစေသော သင်ခန်းစာယူစရာ ဖြစ်ရပ်တခုအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့ပေလိမ့်မည်။